Câu hỏi cuối cùng – The last question – Isaac Asimov (tiếp)

———-

Jerrodd, Jerrodine, cùng Jerrodette I và II quan sát bức ảnh đầy sao trên màn hình kính thay đổi khi hành trình xuyên qua không gian siêu chiều hoàn tất trong khoảng lặng thời gian. Ngay lập tức, những ngôi sao lấp lánh trải đều nhường chỗ cho sự thống trị của một đĩa tròn sáng rực duy nhất, nằm ở trung tâm.

“Đó là X–23,” Jerrodd tự tin nói. Hai bàn tay gầy guộc của anh nắm chặt sau lưng, các khớp ngón tay trắng nhợt.

Hai bé gái nhà Jerrodette lần đầu tiên trải nghiệm chuyến du hành siêu không gian, cảm thấy bồn chồn trước cảm giác đảo lộn trong chốc lát. Hai đứa cố nén tiếng cười khúc khích và đuổi nhau quanh mẹ nó, la hét: “Chúng ta đã đến X–23 rồi! Chúng ta đã đến X–23 rồi! Chúng ta đã đến rồi!”

“Trật tự nào, các con,” Jerrodine nghiêm khắc nói. “Anh có chắc không, Jerrodd?”

“Chắc chắn rồi, còn gì để mà không chắc nữa chứ?” Jerrodd đáp, liếc nhìn lên khối kim loại không có hình dạng rõ ràng nằm ngay dưới trần nhà. Nó chạy dọc theo chiều dài căn phòng, biến mất qua bức tường ở cả hai đầu. Nó dài bằng cả con tàu.

Jerrodd hầu như chẳng biết gì về thanh kim loại dày cộp đó ngoài việc nó được gọi là Microvac, rằng người ta có thể hỏi nó nếu muốn; rằng nếu không hỏi thì nó vẫn có nhiệm vụ dẫn dắt con tàu đến một điểm đến đã định trước; hấp thụ năng lượng từ các Trạm Năng lượng trong Tiểu thiên hà; và tính toán phương trình cho các bước nhảy siêu không gian.

Jerrodd và gia đình chỉ cần chờ đợi và sống trong khu tiện nghi trên tàu.

Có người từng nói với Jerrodd rằng chữ “ac” trong “Microvac” là viết tắt của “analog computer” (máy tính analog) trong tiếng Anh cổ, nhưng anh cũng sắp quên cả điểm đó.

Mắt Jerrodine rưng rưng khi cô nhìn vào tấm kính quan sát. “Em không thể kìm lòng được. Cảm giác phải rời khỏi Trái Đất thật lạ lùng.”

“Vì sao chứ, trời ạ?” Jerrodd gắt lên. “Chúng ta chẳng có gì ở đó cả. Chúng ta sẽ có mọi thứ trên X 23. Em sẽ không cô đơn. Em sẽ không phải là người tiên phong. Trên hành tinh ấy đã có hơn một triệu người rồi. Chúa ơi, con cháu đời sau của chúng ta sẽ phải đi tìm kiếm thế giới mới vì X–23 sẽ quá tải.” Rồi, sau một hồi suy nghĩ, anh ta nói tiếp , “Em biết không, thật may mắn là máy tính đã giải quyết được du hành giữa các vì sao đúng lúc loài người đang phát triển.”

“Em biết, em biết,” Jerrodine nói với vẻ khổ sở.

Jerrodette I ngay lập tức tiếp lời, “Máy Microvac của chúng ta là máy Microvac tốt nhất thế giới.”

“Bố cũng nghĩ vậy,” Jerrodd nói, vuốt tóc con.

Thật tuyệt vời khi có cỗ máy Microvac của riêng mình và Jerrodd vui mừng được là một phần của thế hệ này, chứ không phải thế hệ khác. Khi cha anh còn trẻ, những chiếc máy tính duy nhất là những cỗ máy khổng lồ chiếm diện tích hàng trăm dặm vuông. Mỗi hành tinh chỉ có đúng một chiếc. Chúng được gọi là Máy tính Hành tinh (Planetary AC). Kích thước của chúng không ngừng tăng trong suốt một nghìn năm, rồi bỗng nhiên có sự cải tiến. Thay cho bóng bán dẫn, người ta sử dụng các van phân tử, nhờ đó ngay cả chiếc Máy tính Hành tinh lớn nhất cũng có thể được đặt trong một không gian chỉ bằng nửa thể tích một con tàu vũ trụ.

Jerrodd cảm thấy phấn chấn, như mỗi khi anh nghĩ rằng chiếc Microvac cá nhân của mình phức tạp hơn nhiều so với chiếc Multivac cổ xưa và nguyên thủy, từng chế ngự Mặt Trời, và gần như phức tạp bằng chiếc Máy tính Hành tinh (lớn nhất) của Trái Đất, chiếc máy đã giải quyết được bài toán du hành siêu không gian và giúp cho các chuyến đi đến các vì sao trở thành khả thi.

“Biêt bao ngôi sao, biết bao hành tinh,” Jerrodine thở dài, mải mê với những suy nghĩ riêng. “Em cho rằng các gia đình sẽ mãi mãi đi đến những hành tinh mới, giống như chúng ta bây giờ vậy.”

“Không phải mãi mãi đâu,” Jerrodd mỉm cười nói. “Rồi một ngày nào đó mọi thứ sẽ dừng lại, nhưng phải mất hàng tỷ năm nữa. Nhiều tỷ năm ấy chứ. Ngay cả các ngôi sao cũng tàn lụi thôi. Entropy phải tăng lên.”

“Entropy là gì vậy bố?” Jerrodette II la lên.

“Entropy, con yêu ạ, chỉ là một từ dùng để chỉ mức độ tàn lụi của vũ trụ. Mọi thứ đều suy tàn, con biết đấy, giống như con robot bộ đàm nhỏ của con ấy, nhớ không?”

“Sao bố không thay cho nó bộ năng lượng mới, giống như con robot của con?”

“Các ngôi sao chính là nguồn năng lượng, con yêu ạ. Một khi chúng lụi đi, sẽ chẳng còn nguồn năng lượng nào nữa.”

Jerrodette I lập tức tru lên. “Đừng để chúng tàn mất, bố ơi. Đừng để các vì sao tàn đi.”

“Giờ thì xem anh vừa gây ra cái gì,” Jerrodine thì thầm , vẻ bực dọc.

“Làm sao anh biết được chuyện này làm lũ trẻ sợ hãi chứ?” Jerrodd thì thầm đáp lại.

“Thử hỏi Microvac xem,” Jerrodette I than thở. “Hỏi nó làm sao để các vì sao trở lại.”

“Cứ hỏi đi,” Jerrodine nói. “Như thế sẽ giúp lũ trẻ yên lặng.” ( Jerrodette II cũng bắt đầu khóc).

Jerrodd nhún vai. “Thôi nào, thôi nào, các con. Bố sẽ hỏi Microvac. Đừng lo, nó sẽ trả lời cho chúng ta.”

Anh hỏi Microvac, rồi nhanh chóng nói thêm, “In câu trả lời ra.”

Jerrodd cuộn tấm celluflim mỏng lại, vui vẻ nói, “Xem nào, Microvac nói rằng nó sẽ lo liệu mọi thứ khi đến lúc cần thiết, vậy nên đừng lo lắng.”

Jerrodine nói, “Và bây giờ, các con, đến giờ đi ngủ rồi. Chúng ta sẽ sớm đến nhà mới thôi.”

Jerrodd đọc lại dòng chữ trên tấm celluflim trước khi hủy đi: KHÔNG ĐỦ DỮ LIỆU ĐỂ ĐƯA RA CÂU TRẢ LỜI CÓ Ý NGHĨA.

Anh nhún vai, nhìn vào tấm kính quan sát. X–23 đang ở ngay phía trước.

———-

VJ–23X của Lameth nhìn chằm chằm vào vực sâu đen kịt của bản đồ ba chiều thu nhỏ của Thiên hà và nói, “Tôi tự hỏi, liệu chúng ta có đang lố bịch không, khi quá lo lắng về vấn đề này?”

MQ–17J của Nicron lắc đầu. “Tôi nghĩ là không. Anh biết đấy, với tốc độ mở rộng hiện tại, Thiên hà sẽ chật kín trong vòng năm năm nữa.”

Cả hai đều trông đều như mới khoảng ngoài hai mươi tuổi, cao ráo và có thân hình cân đối.

“Tuy vậy,” VJ–23X nói, “tôi vẫn còn do dự khi phải đệ trình một báo cáo bi quan lên Hội đồng Thiên hà.”

“Tôi sẽ không xem xét bất kỳ loại báo cáo nào khác. Hãy khuấy động họ lên một chút. Chúng ta phải khuấy động họ lên.”

VJ–23X thở dài. “Không gian là vô tận. Có hàng trăm tỷ thiên hà đang chờ được khám phá. Và còn nhiều hơn thế nữa.”

“Một trăm tỷ không phải là vô hạn và nó ngày càng trở nên bớt vô tận theo từng phút. Hãy nghĩ xem! Hai mươi nghìn năm trước, loài người lần đầu tiên giải quyết được vấn đề sử dụng năng lượng sao, và vài thế kỷ sau, du hành giữa các vì sao trở nên khả thi. Loài người mất một triệu năm để lấp đầy một hành tinh nhỏ bé, rồi sau đó chỉ mất mười lăm nghìn năm để lấp đầy phần còn lại của Thiên hà. Giờ đây, dân số tăng gấp đôi sau mỗi mười năm–”

VJ–23X ngắt lời. “Việc này chúng ta phải cảm ơn sự bất tử.”

“Đúng vậy. Sự bất tử tồn tại và chúng ta phải tính đến yếu tố này nữa. Tôi thừa nhận sự bất tử có mặt trái của nó. Hệ thống Máy tính Thiên hà đã giải quyết được nhiều vấn đề cho chúng ta, nhưng khi giải quyết vấn đề ngăn ngừa tuổi già và cái chết, nó đã phá hỏng tất cả các giải pháp khác của chính mình.”

“Nhưng tôi cho rằng anh sẽ chẳng muốn từ bỏ sự sống đâu nhỉ.”

“Không hề,” MQ–17J gắt gỏng, rồi lập tức dịu giọng lại, “Chưa đâu. Tôi còn chưa đủ tuổi. Anh bao nhiêu tuổi?”

“Hai trăm hai mươi ba. Còn anh?”

“Tôi vẫn chưa đến hai trăm tuổi – Nhưng quay lại vấn đề chính. Dân số tăng gấp đôi sau mỗi mười năm. Một khi Thiên hà chật ních người, chúng ta sẽ lấp đầy một thiên hà khác trong mười năm. Mười năm nữa chúng ta sẽ lại lấp đầy thêm hai thiên hà nữa. Một thập kỷ sau làthêm bốn thiên hà. Trong một trăm năm, chúng ta sẽ lấp đầy một nghìn thiên hà. Trong một nghìn năm, một triệu thiên hà. Trong mười nghìn năm, toàn bộ vũ trụ mà chúng ta biết sẽ được lấp đầy người. Rồi sau đó thì sao nữa?”

VJ–23X nói, “Nhân tiện, có một vấn đề về chuyện vận tải. Tôi tự hỏi cần bao nhiêu đơn vị năng lượng mặt trời để di chuyển hàng nghìn cá thể từ thiên hà này sang thiên hà khác.”

“Một điểm rất hay. Hiện tại, nhân loại tiêu thụ hai đơn vị năng lượng mặt trời mỗi năm.”

“Phần lớn năng lượng ấy bị lãng phí. Xét cho cùng, chỉ riêng dải Ngân hà của chúng ta đã phát ra hàng nghìn đơn vị năng lượng mặt trời mỗi năm, mà chúng ta chỉ sử dụng hai trong số đó.”

“Công nhận, nhưng ngay cả với hiệu suất 100%, chúng ta cũng chỉ trì hoãn được cái kết. Nhu cầu năng lượng của chúng ta đang tăng lên theo cấp số nhân nhanh hơn cả tốc độ tăng dân số. Chúng ta sẽ cạn kiệt năng lượng sớm hơn cả khi chúng ta cạn kiệt thiên hà. Điểm này hay đấy. Điểm này rất hay.”

“Chúng ta đành phải tạo ra những ngôi sao mới từ khí giữa các vì sao thôi.”

“Hay từ nhiệt lượng tiêu tán?” MQ–171 mỉa mai hỏi.

“Có thể có cách nào đó đảo ngược entropy. Chúng ta nên hỏi Máy tính Thiên hà xem sao.”

VJ–23X không thực sự nghiêm túc, nhưng MQ–17J lấy thiết bị liên lạc Máy tính của mình từ trong túi ra, đặt lên bàn trước mặt.

“Tôi đang phân vân,” anh nói. “Đó là điều mà nhân loại rồi cũng sẽ phải đối mặt.”

Anh trầm ngâm nhìn vào thiết bị kết nối với Máy tính nhỏ bé của mình. Nó chỉ có kích thước khối lập phương khoảng 5cm và bản thân nó chẳng là gì cả, nhưng nó được kết nối xuyên không gian với hệ thống Máy tính Thiên hà vĩ đại phục vụ toàn nhân loại. Nếu xét đến không gian siêu việt, nó là một phần không thể thiếu của hệ thống Máy tính Thiên hà.

MQ–17J dừng lại, tự hỏi liệu một ngày nào đó trong cuộc sống bất tử của mình, anh có được chiêm ngưỡng Máy tính Thiên hà hay không. Nó nằm trên một thế giới nhỏ bé riêng biệt, một mạng lưới các chùm tia lực giữ chặt khối vật chất bên trong, nơi các luồng dao động hạ meson thay thế cho các van phân tử cồng kềnh cũ kỹ. Thế nhưng, bất chấp hoạt động dưới dạng siêu nhỏ, Máy tính Thiên hà được biết đến có đường kính lên tới 305m.

MQ–17J bỗng nhiên hỏi thiết bị của mình, “Liệu entropy có thể đảo ngược được không?”

VJ–23X có vẻ giật mình và lập tức nói, “Ồ, nói thật, tôi không thực sự muốn anh hỏi vấn đề này.”

“Tại sao không?”

“Cả hai chúng ta đều biết định luật entropy không thể đảo ngược. Anh không thể biến khói và tro tàn trở lại thành cây được.”

“Trên hành tinh của anh có cây cối không?” MQ–17J hỏi.

Âm thanh của Máy tính Thiên hà khiến họ giật thót và im lặng. Giọng nói của nó mỏng manh và du dương, phát ra từ thiết bị liên lạc máy tính nhỏ trên bàn. Nó nói: KHÔNG ĐỦ DỮ LIỆU ĐỂ ĐƯA RA CÂU TRẢ LỜI CÓ Ý NGHĨA.

VJ–23X liền nói, “Thấy chưa!”

Sau đó, hai người quay lại vấn đề về bản báo cáo họ cần trình lên Hội đồng Thiên hà.

ĐỌC TIẾP ĐOẠN KẾT

1 thought on “Câu hỏi cuối cùng – The last question – Isaac Asimov (tiếp)”

Leave a comment